DES Nieuws nr 88

Zorgen over snelle invoering HPV-vaccin

Al diverse malen hebben we de vraag gekregen of wij als DES Centrum een advies hebben ten aanzien van het HPV-vaccin. In eerste instantie is onze reactie dat voor DES-kleindochters het advies hetzelfde is als voor andere meisjes in Nederland. De laatste tijd echter hebben diverse deskundigen signalen afgegeven waarvan de inhoud ons doet denken aan de manier waarop het DES-debacle is ontstaan. Als DES Centrum hebben we daarom bij de politiek onze zorg uitgesproken over de naar onze mening overhaaste invoering van dit vaccin bij alle 12-jarigen in Nederland.

HPV-vaccin en DES-kleindochters
Het HPV-vaccin zal vanaf 2009 in het rijksvaccinatieprogramma worden opgenomen voor alle 12-jarige meisjes in Nederland. Het vaccin wordt op zo'n jonge leeftijd gegeven, omdat het effect van het HPV-vaccin het grootst is als de vrouw nog niet seksueel actief is. In de groep meisjes die gevaccineerd worden zitten ook DES-kleindochters en dat is de reden dat DES-dochters met vragen over het vaccin bij ons terecht kwamen. Gelukkig is uit Amerikaans onderzoek, onder DES-kleindochters, gebleken dat zij niet (zoals hun moeders) afwijkende celbekleding hebben op de vaginawanden en baarmoedermond. Daarom is er geen reden om aan te nemen dat zij meer kans hebben op goedaardige voorstadia van baarmoederhalskanker dan andere vrouwen (wat wel het geval is bij hun moeders). Wij maken ons over de kans om baarmoederhalskanker te krijgen dan ook niet meer zorgen bij DES-kleindochters dan bij vrouwen die geen DES-kleindochter zijn. Daarnaast is het vaccin geen middel dat tijdens de zwangerschap wordt toegediend. Ook vanuit deze optiek is er voor het DES Centrum dan ook geen reden om ongerustheid uit te spreken.

Herhaling van het DES-verhaal?
In augustus 2008 verscheen er een artikel over de HPV-vaccinatie in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde NTvG). Naar aanleiding daarvan kwam de discussie over de voor- en nadelen van vaccinatie ook in de media op gang. Toen werd ons steeds duidelijker dat er toch redenen zijn om ongerust te worden. De ongerustheid richt zich met name op de haastige opname van het vaccin in het vaccinatieprogramma. We zijn in principe geen tegenstander van de HPV-vaccinatie. Integendeel, uit ervaring weten we dat kanker een ingrijpende aandoening is en dat de angst voor kanker oprechte zorgen kan geven. We vinden het wel nodig aandacht te vragen voor een tweetal onderwerpen.

Effectiviteit en veiligheid
Verschillende deskundigen geven aan dat er relatief weinig onafhankelijk onderzoek is gedaan naar onder andere de veiligheid en effectiviteit van het HPV-vaccin. Tot nu toe is er ca. 8 jaar onderzoek gedaan naar de werking van het vaccin. Maar het kan wel 15 tot 20 jaar duren voordat een HPV-infectie tot baarmoederhalskanker leidt. Daarnaast is het vaccin vooral getest bij meisjes ouder dan 12 jaar. Het bijwerkingenprofiel van het HPV-vaccin geeft geen aanleiding tot ongerustheid. Maar er zijn nog relatief weinig onderzoeksgegevens over de groep meisjes van 12 jaar. Ook voor het punt veiligheid geldt dat er maar voor 6 tot 8 jaar onderzoeksgegevens zijn; er zijn dus geen gegevens over de lange termijn.
Hoewel de Gezondheidsraad toegeeft dat op deelaspecten weinig tot geen gegevens (12-jarigen en de langere termijn) beschikbaar zijn, heeft de raad positief geadviseerd over invoering van vaccinatie bij 12-jarigen in 2009. In de hun ogen wegen de voordelen van invoering, waarschijnlijke gezondheidswinst, op tegen het wachten op meer onderzoeksgegevens.

Eerlijke en onafhankelijke voorlichting
De voorlichting over vaccinatie is tot nu toe vooral georganiseerd door de farmaceutische industrie. In het programma Zembla van 19 oktober kwam naar voren dat de informatie over baarmoederhalskanker en de preventie die het vaccin kan bieden het laatste jaar opvallend is toegenomen. Vooral de beide producenten van de vaccins lijken daar een rol in te hebben via eigen websites en via artsen. Het DES Centrum heeft de Vaste Kamercommissie Volksgezondheid gevraagd om zich hard te maken voor onafhankelijke en eerlijke voorlichting over de vaccinatie. En daarnaast willen we dat in de voorlichting ook de alternatieven duidelijk in beeld komen, zoals het bewerkstellingen van een betere opkomst bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, eventueel in combinatie met de HPV-test. Wij vinden dat ouders een weloverwogen keuze moeten kunnen maken op basis van goede informatie en niet op basis van eenzijdig belichte angst voor baarmoederhalskanker.

Niet alle 12-jarige meisjes
Het DES Centrum is van mening dat de beslissing om de vaccinatie populatiebreed in te voeren, dus voor alle 12-jarige meisjes in Nederland, gebaseerd moet zijn op gedegen wetenschappelijk onderzoek. Naar onze mening is de introductie op grote schaal nog te vroeg. Uit ervaring weten wij wat de gevolgen kunnen zijn van een ondeugdelijk getest geneesmiddel en wij achten het onze plicht om voor nieuwe debacles te waarschuwen.

HPV en baarmoederhalskanker
HPV staat voor Humaan Papillomavirus. Er zijn momenteel meer dan 100 verschillende typen HPV bekend, waarvan de meeste zeldzaam en ongevaarlijk. Sommige varianten spelen echter een belangrijke rol bij het ontstaan van baarmoederhalskanker. Het virus wordt voornamelijk overgedragen via seksueel contact. Dat is de reden dat de vaccinatie moet worden toegediend voordat meisjes seksueel actief worden.
Het virus is onder de Nederlandse bevolking vrij algemeen, bij mannen en vrouwen. In veel gevallen wordt het virus door het lichaam afgebroken. Vaccinatie heeft als doel om het lichaam antistoffen te laten maken tegen het virus. Bij een eventuele infectie kan het lichaam dan gelijk in actie komen. De twee merken HPV- vaccin die nu beschikbaar zijn voorkomen zo'n 60-70% van alle virusinfecties met virussen die tot baarmoederhalskanker kunnen leiden, en 50-60% van de goedaardige voorstadia. Het blijft dus even hard nodig om regelmatig uitstrijkjes te laten maken en deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker, ook bij vrouwen die gevaccineerd zijn.

(Uit: DES Nieuws, december 2008 (nr 88))

  • Reageren zelf reageren >
    Reageer ook